Kashaneh Group


ایمنی، هویت و فعالیت مشترک محرک شکل‌گیری گروه

موضوع گروه و موارد ارتباط با گروه از جمله تعارض بین‌گروهی به تعداد بی‌شمار، مورد تحقیق قرار گرفته است که ناشی از علاقه فراوان متخصصان علوم انسانی به مطالعه گروه و عناصر مرتبط با آن است. این توجه قابل قبول است چون انسان‌ها به طور مداوم با یکدیگر در تعامل هستند. هر فردی به گروه‌های خانوداه، طبقه اجتماعی، مذهبی، سیاسی، دوستان، ورزشی و کار تعلق دارد و این گروه‌ها بر افکار و اعمال هر فرد اثر بسیار عمیق بر جای می‌گذارند.

 

شکل گرفتن گروه

کارمندان و کارگران با تعداد زیادی از افرادی که با آنها که گروه تشکیل می‌دهند یا نمی‌دهند دائما، کنش متقابل دارند. در حالت کلی به نظر می‌رسد که نمی‌توان، برای تمایل انسان به تشکیل گروه، انگیزه واحدی پیدا کرد ولی با کمی تعقل می‌توان پی برد که رایج‌ترین انگیزه‌ها آنهایی است که به نیاز‌های ایمنی، هویت و شرکت در فعالیت‌های مشترک مربوط می‌شود.

انسان‌ها می‌توانند با این هدف که با یکدیگر می‌توانند یک کار را به انجام برسانند یا مشکلات همدیگر را حل کنند تشکیل گروه دهند که در این حالت مدیریت سازمان گروه‌هایی را می‌تواند به وجود آورد که افراد به میل خود به عضویت چنین گروه‌هایی در نمی‌آیند که به آنها گروه‌های رسمی می‌گویند. از طرف دیگر، ممکن است که نیازهای فرد به طور کامل تنها توسط یک گروه رسمی برآورده نشود به همین دلیل است که افراد به گروه‌های جانبی زیادی می‌پیوندند که گروه‌های غیر رسمی نام دارند و مدیریت در تشکیل آنها نقش چندانی ندارد.

یکی از راهبردهای مناسب برای توسعه فعالیت‌های گروهی در کار، بازرگانی، تجارت، آموزش و نظایر آن، استفاده از روش‌های اثربخش آموزش است. برای مثال، ویژگی اساسی روش‌های آموزش مشارکت گروهی آن است که کارآموزان با یکدیگر به تعامل گروهی می‌پردازند و از یکدیگر می‌آموزند. چون ویژگی هر گروه با گروه دیگر متفاوت است بنابراین، آنچه در یک گروه به وقوع می‌پیوندد، همان نیست که در گروه دیگر رخ می‌دهد. این پدیده اهمیت و دشواری کار آموزش‌دهنده را روشن می‌سازد و نشان می‌دهد که چرا در سازمان‌های مختلف کشور، فعالیت‌های گروهی چندان رونق پیدا نکرده است و با وجود مزایای بسیار فعالیت‌های گروهی، کمتر سازمانی را می‌توان یافت که برای فعالیت‌های گروهی، ارزش واقعی قائل باشد.

 

انواع گروه

عموما مفهوم گروه با تعامل بین افراد و انجام کارهای مشترک در ارتباط است. مولفان، گروه‌ها را بر حسب موضوعات مشخصی که این تفاوت‌ها را بیان می‌کنند، تفکیک می‌کنند. برخی گروه‌ها را به دو نوع و برخی دیگر به سه نوع تقسیم‌بندی می‌کنند:

- گروه‌های رسمی و غیر رسمی

- گروه‌های عملکردی، گروه‌های کار (طرح) و گروه‌های صنفی

 

در اولین تقسیم‌بندی، گروه‌های (سازمان‌های) رسمی همان ساختاری است که در مرحله سازماندهی به وسیله مدیران سازمان‌ها و به صورت مکتوب شکل می‌گیرد. به عنوان مثال، اگر این گروه‌ها دولتی باشند به تصویب دولت و اگر شخصی باشد به تصویب افرادی که آن را ایجاد کرده‌اند، می‌رسد و گروه‌های غیر رسمی به طور طبیعی و به محض تشکیل گروه (سازمان) رسمی و یک سری ارتباط بین افراد سازمان به وجود می‌آید. این گروه‌های غیر رسمی ناخواسته و بدون اراده مدیر و بر مبنای نیاز به تعلق شکل می‌گیرد. اعضای یک گروه غیر رسمی معمولا، افکار و ارزش‌های یکسانی دارند.

در دومین تقسیم‌بندی، گروه عملکردی و گروه کار ( طرح) توسط مدیریت سازمان به وجود می‌آید که افراد در یک اتحادیه جمع شوند. گروه عملکردی و گروه کار، رسمی و گروه صنفی غیر رسمی هستند.

 

مراحل رشد گروه

اکثر مولفان عقیده دارند که گروه‌ها بر اساس چهار مرحله تشخیص موقعیت، تعارض، انسجام و ارزشیابی و کنترل رشد می‌کنند و در این روند، گروه از ناپختگی به پختگی می‌رسد.

در مرحله تشخیص موقعیت، اعضای گروه افکار و عقاید خود را به صورت علنی بیان نمی‌کنند. در مرحله تعارض، افکار و عقاید را به صورت علنی بیان و از آن دفاع می‌کنند. در مرحله سوم یعنی انسجام، اعضای گروه افکار و عقاید را به آسانی بیان می‌کنند تا به تفاهم برسند و در مرحله آخر یعنی ارزشیابی و کنترل، پذیرش حاکم می‌شود و افراد به پختگی می‌رسند.

یک سازمان از واحدهای کار یا گروه‌های گوناگون تشکیل شده است. آنچه از لحاظ کار و تحقق اهداف سازمانی اهمیت دارد این است که این گروه‌ها و واحدها چه رسمی باشند چه غیر رسمی، بتوانند اهداف خود را با اهداف سازمان همسو ببینند و در صورتی که این اهداف متفاوت باشند، تحقق اهداف خود را در جهت هماهنگی با اهداف سازمان ببینند.

بعضی اوقات گروه‌ها یا بخش‌های یک سازمان با یکدیگر در تعارض و کشمکش قرار می‌گیرند. فضای به وجودآمده میان گروه‌ها (چه رسمی و غیررسمی) می‌تواند کارایی یا تولید سازمان را تحت تاثیر قرار دهد. در نتیجه، برای کل سازمان یک مشکل یا معضل به وجود می‌آید. که مساله اصلی این است که چگونه می‌توان اختلافات و کشمکش‌های میان‌گروهی را رفع کرد و یک رابطه صحیح و توام با همکاری بین آنها برقرار کرد.

 

مدیریت تعارض میان‌گروهی و تعارضات گروه‌های غیررسمی با دیگر گروه‌ها در سازمان/ ششمین کنفرانس بین‌المللی مهندسی صنایع/ ارائه پوستری


گروه کاشانه